Wat
Een weblecture is een online video van een (deel van een) hoorcollege. Een weblecture bestaat uit het beeld en het geluid van de spreker en het beeld van de projector. Weblectures worden soms ook webcolleges, videocolleges, lecture recordings of lecture captures genoemd.
Het opnemen van colleges of lessen is niet nieuw. In het verleden werd hiervoor een cameraploeg ingezet. Dergelijke opnames waren steeds van prima kwaliteit, maar ze waren tijdsintensief om aan te maken en ze vereisten erg veel ondersteuning. Voor de opkomst van het Web en de mogelijkheden van streaming video, dienden deze opname bovendien verspreid te worden via VHS of DVD. Zowel de opname als de drager stelden dus grenzen aan het grootschalige, eenvoudige gebruik van lesopnames.
Het innovatieve aan weblectures vandaag is dat het gehele opnameproces, inclusief het beheer, de verwerking en verspreiding van het resultaat, automatisch en online kan verlopen. Met een druk op de knop kan elke docent of spreker zelf een les opnemen. Na de les wordt deze opname automatisch omgezet in een online video die als geheel of in losse delen gepubliceerd kan worden op een leerplatform of een andere website (forum, weblog, wiki, portfolio). De online verspreiding maakt weblectures meteen bereikbaar voor een groter publiek, en de video kan verrijkt worden met andere online lesmaterialen. Bij deze aanpak is technische ondersteuning dus niet meer noodzakelijk: een docent kan zelf gratis aan de slag, een student hoeft slechts op play te drukken.
Weblectures in het buitenland
De KU Leuven is niet uniek in het aanbieden van weblectures. Er zijn talrijke voorbeelden van buitenlandse universiteiten en onderwijsinstellingen die weblectures aanbieden of die zich in deze materie verdiepen.
In de VS maken heel wat universiteiten of colleges online hoorcolleges aan. Het Amerikaanse Massachussets Institute of Technology (Cambridge, VS) was een pionier in 2002 met het project MIT OpenCourseWare (OCW), een online platform waarop lesmateriaal uit colleges publiek gedeeld wordt. Weblectures zijn een belangrijk onderdeel van het platform. In 2011 staan meer dan 2000 colleges online, waarvan meer dan 1500 uur online video. Ruim 100 miljoen bezoekers hebben het platform reeds gebruikt. Dit OpenCourseWare-idee kreeg snel volgelingen over de hele wereld onder de noemer ‘Open Educational Resources’ (OER).
Vandaag delen honderden instellingen hun lesmateriaal in de vorm van weblectures via platformen als Youtube Edu van Google of iTunesU van Apple. Heel wat topuniversiteiten behoren tot de actiefste deelnemers: Stanford, Princeton, Yale, Berkeley, Cambridge, Oxford, Edinburgh, Imperial College London, etc. Velen van hen beiden weblectures ook betalend aan in de context van de Permanente Vorming. Deelnemers krijgen de optie om lessen lokaal, op afstand of gecombineerd mee te volgen.
Dichter bij huis startten een aantal Nederlandse universiteiten reeds in 2006 met het online verspreiden van lesopnames. In 2008 groeide dit aantal tot de helft (acht van de veertien) en sinds februari 2010 zijn álle Nederlandse universiteiten actief op dit terrein. Met steun van de organisatie SURF bundelen zij hun expertise in een Nederlandse community en een aantal onderzoeksprojecten, waaronder Triple-L (2006-2007) en OASE (2009-2011).
