Toepassingen
Typische scenario's waarvoor screencasting wordt toegepast zijn 'how-to' video's gericht op software. Binnen (hoger) onderwijs biedt de techniek echter mogelijkheden om snel beeldrijke leermaterialen aan te maken.
Een how-to filmpje over een software toepassing
In deze filmpjes wordt uitgelegd hoe je bepaalde acties of handelingen met een softwarepakket kunt uitvoeren. Vaak maken deze filmpjes deel uit van een bredere reeks waarin het complete programma wordt uitgelegd. Deze filmpjes zijn voor veel mensen handiger dan een dikke, tekstgebaseerde manual omdat je de precieze stappen of acties kunt zien en nabootsen.
- Voorbeeld 1 - Microsoft Support biedt gratis online trainingsfilmpjes voor de meeste van zijn software toepassingen.
- Voorbeeld 2 - Lynda is een commerciële aanbieder van lessenreeksen rond software. Alle modules bestaan uit screencasts.
Een instructiefilmpje of mini-college
Een kort stuk theorie of case study wordt via screencasting opgenomen en op Toledo geplaatst. De student kan de kleine instructies zelf zo vaak herbekijken als nodig. In combinatie met contactmomenten maken dergelijke opnames het mogelijk om scenario’s te bedenken waarbij de docent de puur theoretische stukken online aanbiedt als zelfstudie terwijl de docent de contactmomenten meer gebruikt voor interactie.
- Voorbeeld 1 - Aaron Sam gebruikt screencasting met webcam om zijn wetenschappelijke experimenten te filmen (secundair onderwijs).
- Voorbeeld 2 - Jean Kent van de North Seattle Community College gebruikt screencasting voor haar complete online programma (volwassenen).
- Voorbeeld 3 - Kennisnet Nederland maakt gebruik van een reeks screencasts om meer uitleg te geven bij de mogelijkheden van digitale borden.
- Voorbeeld 4 - Robert Talbert legt in een presentatie uit hoe hij screencasts in zijn cursussen bij computerwetenschappen inzet.
Een kennisclip
Kennisclips zijn korte stukjes video waarin een concept of een handeling wordt uitgelegd. Vaak gaat het om moeilijke onderwerpen die een docent telkens opnieuw moet uitleggen. Dergelijke clips zijn interessant in de context van monitoraten, als materiaal om complexe labo-oefeningen voor te bereiden, of als collectie basiskennis voor hogere jaren (studenten in de Master grijpen terug naar lessen statistiek uit de Bachelorjaren, studenten bekijken een case study uit een vorig academiejaar, ...). Eén goed gemaakte opname kan jaren meegaan.
- Voorbeeld 1 - Screencast van een basisconcept in statistiek - onderdeel van een grotere reeks gelijkaardige filmpjes (zie linker voorbeeld hieronder). Een vergelijkbaar voorbeeld uit Nederland: de KeijerTube van docent statistiek aan de Vrije Universiteit Amsterdam Drs. M.G. Keijer.
- Voorbeeld 2 - In dit filmpje wordt uitgelegd hoe je in Adobe Photoshop perspectieftekeningen kunt maken.
- Voorbeeld 3 - de Khan Academy richt zich volledig op het aanbieden van gratis basislessen rond een breed aantal onderwerpen (zie rechter voorbeeld hieronder). De technologie is steeds screencasting, en de spreker gebruikt ook een grafisch tablet om aantekeningen te maken.
- Voorbeeld 4: Op iTunesU en Youtube Education kun je honderden filmpjes vinden waar screencasting wordt gebruikt om kennis te verspreiden.
Voorbeeld 1 (links): basisconcept statistiek; Voorbeeld 3 (rechts): een voorbeeldvideo van de Khan Academy
Een interactieve lesmodule
Een aantal software pakketten maken het mogelijk om interactiviteit in de screencasts te integreren. Deze interactiviteit betreft het oplossen van een oefening (een klein spel of drag-and-drop actie) of een aantal vragen tijdens het kijken naar de video. Via VideoLAB, de online media service van de Associatie K.U.Leuven, kun je interactiviteit ook rond de video voorzien. Concreet gaat het dan over het aanbieden van een kijkwijzer in de player van de video of een meerkeuzevraag.
- Voorbeeld - Cursus Tekstverwerking (Word 2010) aan de Katho in West-Vlaanderen. Elk hoofdstuk bestaat uit een stuk tekst en een interactieve screencast module (tabs bovenaan) waarin elke handeling stapsgewijs wordt getoond.
Studenten maken screencasts: een presentatie of een reflectie-opdracht
Het meest creatieve gebruik van screencasting ligt in het betrekken van studenten zelf bij het maken van de video's. De laagdrempeligheid van screencasting, en het feit dat veel tools gratis beschikbaar zijn, maakt het mogelijk om studenten te vragen een presentatie online aan te bieden. Studenten kunnen ook elkaars werk online bekijken en beoordelen (zelfreflectie, peer reflectie). Deze toepassing is interessant voor presentatie-oefeningen, spreekvaardigheid, taalonderwijs, toelichten van bepaalde ontwerpen (software, architectuur, ingenieurs, ...).
- Voorbeeld 1 - Student Ingenieurswetenschappen van de Tampere University of Technology in Finland gebruikt Camtasia om zijn e-portfolio te verrijken. In dit filmpje laat hij zijn ontwerp van een robotarm zien.
- Voorbeeld 2 - Student Architectuur gebruikt een screencast om zijn portfolio aan ontwerpen en projecten te presenteren.
- Voorbeeld 3 - (secundair onderwijs) Eric Marcos geeft Wiskunde aan de Lincoln Middle School in Santa Monica, California. Hij beheert de website Mathtrain.tv, website waar hij wiskunde video's die door zijn leerlingen worden aangemaakt verzamelt.
Activerend Onderwijs
Ongeacht de toepassing is het belangrijk dat studenten actief met de leerstof omgaan.
In de context van screencasts betekent dit dat studenten de inhoud van de video's moeten verwerken of dat de video's aanleiding vormen om leerstof te gaan verwerken. Omdat video zelf vrij autoritair is, wordt deze interactie het beste gerealiseerd door de video te combineren met andere activiteiten.
Dit kan concreet gebeuren door het koppelen van opdrachten aan de beelden. Studenten krijgen bijvoorbeeld een kijkwijzer bij de screencast, een reeks reflectievragen of een taak (iets opzoeken, iets maken, iets schrijven, iets bespreken of bediscussiëren - als dan niet in groep). Gezien een screencast vlot in Toledo kan geïntegreerd worden, is de combinatie met alle beschikbare tools op het leerplatform snel gebeurd. VideoLAB biedt zelf ook een aantal basisopties om een video te combineren met andere materialen (kijkwijzer, korte quiz).
